Met louter betekenis in enge zin

De beperking van gevoel

Gevangen in de onderlinge afspraak

Wordt zichtbaar

Daar waar de taal eindigt

En de bedoeling begint

De heilige man leest wat stukken voor uit de bijbel (in bangla), dan gaat iedereen wel normaal zitten en komt er een andere meneer op de praatstoel. Deze man kijkt heel vrolijk, zijn oren kregen daadwerkelijk bezoek van z’n mondhoeken zeg maar en hij begint te praten: “You’re a boat”! Ha engels, mooi! Maar dan ineens:  “Aschamaladoeblida hupseflups”! Godver, hij gaat in het bangla verder! Ooh sorry, uuuh verdorie!! Dit kan nog wel eens lang gaan duren en om de tijd te verdrijven heb ik een spelletje bedacht, namelijk mijn eigen verhaal maken van wat ik denk dat hij zegt…

I’m a boat… en ik drijf op de rivier. Ik laat me meenemen door de stroming, maar hou zelf de macht over het roer, net als in  het leven (hé, ik zit wel in een kerk en moet dus wel een beetje meegaan met het verhaal). Want ook daar word ik meegenomen in de stroming van alle energieen. Ik heb geen andere keus dan rustig mee stroom afwaarts te gaan en af en toe bij te sturen van links naar rechts. Oppassen moet ik wel opdat mijn bootje (en dus mijn leven) niet onstuurbaar wordt door watervallen en stroomversnellingen zoals…

En dan ineens zegt de vrolijke man:”I want your feet, your hands, your power!”

Ja,zoals gulzigheid, verlangen,macht en  jaloezie. Deze kunnen je doen rondtollen en verwarren en nemen je uiteindelijk mee het diepe in.

“Lot’s of fish! So many that the boat will sink”

Ja, dat zeg ik, mee het diepe in…

Dus besef elke keer als je aan een bepaalde kant vaart en verlangt naar de andere zijde, dat ook daar mensen varen met hún verlangens en wel naar jouw zijde! Te veel hunkeren  naar dat wat een ander heeft, zal je bootje doen zinken, je zal ten onder gaan met al datgene dat je ooit hebben wilde en er uiteindelijk niets aan hebben!

ADEM! Nou, toch best aardig theologisch/filosofisch verantwoord toch zo in de kerk !

-Einde-

Ik trek mijn shawaar kamiz aan (broek, met soort jurk erover en een sjaal, traditionele kleding en moet hier), ontbijt rustig wat en krijg daarna een rondleiding van een Nederlandse vrouw die hier al een tijdje zit. De compount is redelijk groot en van alle gemakken voorzien. Naast de kerk, het ziekenhuis en de GH zijn er ook een research center, een schooltje, huizen voor het personeel, een groot kantoor én een zwembad! Nouja zwembad, een groen meertje (wel met schoon water, dit wordt getest in het lab) met een duikplank, iedereen die hier woont en werkt mag er zwemmen, maar vrouwen moeten wel hun kleding aanlaten, zoals dat gaat in Bdesh. Een uurtje later heb ik alles gezien, behalve het ziekenhuis, maar daarvoor mag ik met iemand anders mee. Dus om 3 uur, na een heerlijke typische Bengaalse lunch, word ik opgehaald in de GH, op naar het ziekenhuisje.

Toen ik aankwam de avond ervoor had ik het ziekenhuisje al gezien en tijdens mijn rondleiding ook (welliswaar alleen van buiten, maar ik dacht wel een beetje een idee te hebben). Maar we komen er binnenlopen en mijn mond valt open van verbazing! Hartstikke druk! Overal zitten mensen te wachten op houten bankjes, in rolstoelen, op oude bedjes. Ze zijn niet allemaal ziek, zwak en misselijk, want er zitten ook familieleden tussen, maar ze zien er eigenlijk wel allemaal zo uit… Daar loop ik dan, nu ook als een witte vrouw in een shawaar kamiz waar geen 4, maar zeker wel 2 , bengaalse vrouwen in passen en ik krijg gewoon een rondleiding door het ziekenhuis. Besef even hoe raar dat is, sightseeing in een ziekenhuis! Het ultieme leedvermaak,  al wil ik het niet echt als vermaak zien, meer als interesse. Maarja leedvermaak of leedinteresse, feit blijft dat er geleden wordt en ik sta toe te kijken…

We lopen door het halletje een kamertje binnen. Hier zit een jongeman achter een bureau met allemaal boeken om hem heen, ‘Holy bible’ dit, ‘Bible of god’ dat, ‘God is with you’ hier, ‘In the name of God’ daar en er is één plankje met de koran. Ik bekijk dit even rustig en bedenk me dan dat we dan wel in een ziekenhuis van een christelijke organisatie zijn (en ja, ze doen echt goed werk, begrijp me niet verkeerd) maar ik dacht dat Bangladesh voor meer dan 80% islamitisch was, dus waarom maar één lullig klein plankje met de Holy koran? Want per slot van rekening moeten we hier (op dit terrein) in een shawaar kamiz lopen, moeten we ‘Nomoshka’ (goede dag voor christelijken) i.p.v. ‘Asalam Walaikum’ zeggen, mag ik niet als vrouw alleen buiten de ‘compount’ komen en eet ik hier rijst met curry… Dit omdat we ons zoveel mogelijk moeten aanpassen aan de plaatselijke bevolking, wat ik juist allemaal heel erg leuk vind, maar dan vind ik ook dat de patienten toegang moeten kunnen hebben tot hún heilige boek, naar de dood begeleidt moeten kunnen worden door hún heilige persoon en gebeden en zélfs een ruimte moeten hebben, of op z’n minst een kleedje in een hoekje, waar ze hun dagelijkse gesprekje met Allah kunnen voeren.  En nogmaals begrijp me echt niet verkeerd, want er zijn niet veel mensen die kunnen zeggen dat ze in een uithoek van Bdesh wonden hebben staan naaien en baby’s hebben gehaald (en letterlijk, dus niet grappig bedoeld), dus echt respect voor hen en ik weet zeker dat GOD ze hoogstpersoonlijk zal opvangen bij de hemelpoort (als ik er nog niet ben J) maar ik vind dan ook dat zij respect moeten hebben voor het feit dat hun patienten bij de hemelpoort opgewacht willen worden door Allah. En tuurlijk kan je discussies voeren over de gelijkenis tussen de Koran en de Bijbel, over de profeet Jezus die ook in de Koran een belangrijk persoon is en er zijn nog wel meer argumenten, maar doe dat lekker met een hoogopgeleidt persoon, die niet aan het sterven is…  (oke, nog eenmaal om het te benadrukken, de mensen die hier werken zijn wel heel lief, harde werkers, helpen de armste van de armste onder best zware omstandigheden, dus nogmaals petje af, maar toch…)

Er is een algemene afdeling waar oude mannen liggen zonder tanden, er is een isolatieruimte (met een barst in de ruit) en een brandwondencentrum (jaha, mét airco!), maar vooral zijn er zwangere vrouwen, vrouwen die net bevallen zijn, kindertjes met hazelipjes en hoofdjes in het verband, kindertjes met handjes en beentjes in het verband en baby’tjes,  zó klein heb je ze nog nooit gezien!  Omdat de meeste vrouwen gewoon thuis bevallen en alleen naar het ziekenhuis komen als er wat mis is of als er een tweeling geboren moet worden,  worden hier dagelijks kinderen geboren die minder dan een kilo wegen, gewoon minder dan een pak suiker, hallo, minder dan een pak venco dropjes…  We lopen een kamer binnen en de vrouw die me rondleidt zegt vrolijk:”this is the delivery room” en ik heb niet eens tijd om om me heen te kijken of ik hoor een kreun, gepuf en een gil en zie nog net achter een gordijntje een bloot been in een beugel liggen. Uhm, leuk hoor zo’n rondleiding, maar ik hoef ook weer niet echt getuige te zijn van een bevalling van een waarschijnlijk 16-jarig meisje dat uitgehuwelijkt is aan haar oom en hier ligt omdat God het zo gewild heeft… Dus op een holletje sta ik weer veilig buiten!!

De afdeling met de reeds bevallen vrouwen, aaah, meer mijn ding zeg maar, geen bloed, gapende sneeen en andere meuk, maar schattige kleine pasgeboren baby’tjes! Ik loop dan ook met een brede ‘smile’ naar binnen en kijk alle moeders aan met een blik dat ik trots op ze ben dat ze zo hard gewerkt hebben en het ze gelukt is!! Nou, ik wist niet hoe snel ik die ‘smile’ weer van mijn gezicht moest halen, want ik ben nog niet binnen of een vrouw kijkt me aan, kijkt naar haar baby (die bloot op een ‘grote mensen bed’ ligt) en begint te jammeren. Ook de oudere vrouw die achter haar staat begint te huilen en beide kijken mij hoopvol aan. Verder zijn er best veel mensen in de kamer, maar niemand let op dit stel en ook hun hartverscheurend gesnik lijkt geen aandacht te trekken. Ik kijk ze aan met een vragende, troostende blik en voor ik het weet staat de kersverse moeder voor mijn neus te huilen en “Amir bacha, amir bacha” (mijn baby, mijn baby) te roepen. Ik kijk op mijn beurt weer naar mijn ‘gids’ en begin bijna zelf hulpeloos mee te bleren “Taar bacha, Taar bacha” (haar baby, haar baby) en eindelijk komen er mensen in beweging. Mijn gids, die verpleegsters is hier, loopt met de huilende vrouw mee om te kijken wat er aan de hand is. Ze voelt wat, loopt naar iemand anders die even aan het kind luistert en ze concluderen dat het baby’tje dood is. DOOD is. Gewoon DOOD! DOOD!  “She was already given u….” Maar ik hoor al niet meer wat ze zegt, want mijn blik wordt gevangen door de moeder die haar kind nog geen minuut geleden heeft verloren en mij met een onbeschrijfelijke blik vol hoop, verdriet, angst, woede en alle andere emoties die een mens kan voelen aankijkt. Langzaam voel ik dat iemand mijn arm pakt en me mee de kamer uit neemt en zonder tegen te stribbelen laat ik de vrouw gewoon achter met haar verdriet. Alleen, met haar verdriet en haar dode kind…

Later wordt me uitgelegd dat bengalen denken dat blanke mensen wonderen kunnen verrichten en we daarom weggingen uit de kamer. Maar wat had ik haar graag vastgepakt, getroost, liefde gegeven, geaaid, gekalmeerd en ik weet niet wat ik nog meer had gedaan, maar één ding weet ik wel, ik laat nooit, maar dan ook nóóit meer iemand met zoveel pijn alleen achter!

-wordt vervolgd-

Voor wat je bemint

Een verbinding kan breken

Maar vrijheid verbindt

Bangladesh, groen, plat en vochtig en als ik zo naar buiten kijk krijg ik even het gevoel dat ik in Nederland ben. Ik fantaseer dat ik in de trein zit van Groningen naar Amsterdam en even heb ik echt het idee dat dit werkelijk waar is. De pas geplante rijstvelden lijken op weilanden, de koeien hoef ik er niet eens bij te denken (want die staan echt te grazen op het land, zelfs de wit met zwarte) en met een beetje fantasie lijken de huisjes op de kleine heuveltjes in de schaduw van de bananenbomen op echte Hollandse boerderijtjes. We stoppen op een stationnetje en er stappen twee mannen in. “Madam, sorry but that’s our seat.”

Ik kijk op en doe alsof ik ze niet gehoord heb, want hoe asociaal het  eigenlijk ook is, ik ben niet van plan mijn plekje op te geven. Ik zit namelijk heerlijk aan het raam en ik zie Bangladesh voor het eerst en jij kent waarschijnlijk al elke rijstspriet meneer!

“Can I see your ticket, because that’s our seat?” En weer krijg ik het gevoel dat ik in Nederland ben, maar dit keer door het kneuterige gedrag dat we in lijn moeten lopen!

“O, I’m very sorry, is there a problem?” en ik geef ze mijn kaartje. Ze kijken ernaar en naar mij en ik kijk hen aan en zet een zielig- verslagen – ik ben alleen – please mag ik hier blijven zitten – mijn familie is heel ver van mij verwijderd en ik laat mijn nieuwe liefde achter-  gezicht op. En het werkt!

“What is the name of your country please?” vragen ook weer deze bengalen als ze naast me zijn komen zitten.

“Holland”.

“My son has been in Norway” zegt een van hen.

Ik antwoord met “O, wouw, that is so nice”, maar weer denk ik iets anders, wat kan mij het namelijk ene ruk schelen dat jouw zoon, dus niet eens jijzelf,  ooit in een ver verleden in Noorwegen is geweest, Nóórwegen en dus niet eens Nederland… Ja, onaardig eigenlijk! Eerst wil ik niet opstaan en hen de plek geven die hen toebehoort en dan wil ben ik niet geïnteresseerd in hun verhalen. Maar ik was nog steeds een beetje misselijk, de krampen kwamen nog steeds af toe opzetten en bij het idee alleen al in deze trein aan de diaree te zijn werd ik gek, daarbij was ik toch een beetje gespannen en ik had ik het gewoon even gehad met vriendelijk en geduldig te zijn. Gelukkig hadden deze mannen dit redelijk snel door, intonatie, gevoel en lichaamstaal zijn ergens toch een beetje universeel en dus lieten ze me met rust.

Na ongeveer 5 uur stappen de mannen uit en blijven het verliefde stelletje en ik weer achter in de coupe. Zo! Lekker rustig denk ik en het stelletje moet iets in de trend denken van ‘dat westerse meisje is wel wat gewend en daar hebben ze allemaal love marriages’, want de mannen zijn de trein nog niet uit of het meisje doet de deur dicht van de coupe, privacy! De jongen maakt het zich gemakkelijk door languit te gaan liggen met zijn hoofd in haar schoot en zij streelt rustig en liefkozend zijn gezicht en geeft hem af en toe kusjes. Heh? Dit mag niet in Bangladesh toch? Of was ik nou toch in Nederland?

Om het uur ongeveer stopt de trein op kleine stationnetjes en elk stationnetje meer betekent weer een uur dichterbij mijn bestemming. En stiekem wil ik dit niet en er bekruipt me een raar gevoel! En opeens besef ik iets grappigs, de hele dag namelijk al heb ik het gevoel als ik een plek moest verlaten dat ik dit niet wilde, maar waarom?

Moment één was dat ik het huis moest verlaten om naar het station te gaan. Ik wilde dit niet, want voelde me niet lekker en moest Dhaka achterlaten waar ik al 2 maanden zat, waar ik vrienden had gemaakt en iemand zat die ik leuk vind. Nou dat valt nog wel te begrijpen toch? Maar nu de rest, want ook aan mijn CNG rit van 3 kwartier door Dhaka wilde ik niet dat een einde kwam! Voor mij was het even een veilig plekje geworden, even voelde ik me het cadeautje in een surprise ei. Nog even rusig en veilig in de chocolade, maar zo een speeltje van een kindje dat het gele plastic dingetje niet openkrijgt en dus hevig door elkaar gerammeld wordt.  Toen het bankje naast de meneer in de Punjabi die om een pizza vroeg. Ook daar zat ik lekker en wilde ik gewoon niet weg. De man was aardig en ook nog grappig (oke, zonder dat hij het zelf wist, maar toch), dus ook dit werd iets vertrouwds. Zelfs mijn plekje aan het raam wilde ik niet afstaan, omdat ik me ook daar gewoon lekker voelde, vertrouwd zelfs, haha grappig toch. En nu moet ook nog eens mijn coupe verlaten met mijn verliefde stelletje en met mijn Nederlandse uitzicht. Nee! Al wordt een omgeving snel mijn comfortzone, nog een stationnetje alstublieft!

-wordt vervolgd-

Er is me aangeraden eerste klas te reizen, want ze zijn niet echt gewend aan reizende blanke mensen en al helemaal niet als ze vrouw en nog erger, alleen zijn. Dus ik zit in een coupe voor zes personen, heerlijk aan een open raampje, grote banken en met een jongen en een meisje van ongeveer 16 a 18 jaar tegenover me.

“Hi, where’re you going?”

“Parbatipur, and you?”

“Were’re going to…” en ze noemen een naam die niet uit te spreken is, laat staan te onthouden is.

“Ooo, okay! Are you brother and sister or married?” (want wat anders dan dit van een jongen en een meisje samen op die leeftijd moet ik verwachten?)

“No, she’s my girlfriend” zegt de jongen vol trots en ze kijken elkaar verliefd aan. Yes! Weg met mijn vooroordeel!

De trein staat nog stil op het station en ik kijk uit het raam. Er zitten twee jongetjes van niet ouder dan tien op de treinrails. Ze dragen allebei een vies broekje en maar één heeft een t shirt aan. Verder zijn ze op blote voeten en zijn ze besmeurd met zwarte olie en ze hebben strepen in hun gezicht alsof ze met houtskool hebben gespeeld. Ze zitten naast elkaar te kletsen en delen een flesje water. Ik kijk ze aan, zij mij en de conducteur fluit voor vertrek.

“Allah-hafez” (doei) zeg ik tegen de jongetjes.

“Na” (nee) zeggen zij en maken me met gebaren duidelijk dat ze meegaan.

De trein toetert en begint langzaam op gang te komen en de jongetjes staan rustig op. Ze lopen een stukje naar voren, de trein begint nu echt te rijden en de jongetjes rennen naast de trein, en ineens nemen ze een ‘jump’ en hangen ze aan een laddertje aan de zijkant van de trein. Ik hang ook aan de zijkant van de trein, maar dan alleen met mijn hoofd en mijn kont veilig op de bank ín de trein. Maar deze jongetjes hangen aan de ladder, aan de zijkant, zonder enige zekering! Ik kijk ernaar en ben bang dat ze vallen, maar dan besef ik dat deze arme straatjochies in het ‘normale’ leven ook  aan de zijkant hangen,  ook zonder enige zekering! En daar weten ze zich ook te redden, dus ze zullen echt niet zo stom zijn om los te laten! En terwijl ik dit bedenk klimmen ze behendig het dak op en verdwijnen ze uit mijn zicht, net als mijn inmiddels vertrouwde Dhaka.

-wordt vervolgd-

Half acht ’s ochtends, al creperend van de krampen, gebroken van de nacht en enigszins ontredderd omdat ik toch m’n nieuwe vrienden, m’n turk, m’n feestjes, m’n dutchclub, mijn inmiddels vertrouwde Dhaka moest achterlaten, ga ik op naar het station in een CNG.

De stad leeft al, want samen met de opkomende zon, is ook zij uit een vredige en rustige slaap ontwaakt (want ooo, wat is Dhaka lekker rustig ’s nachts).  Ze heeft al ruim en breed haar ochtendrituelen gedaan en zich klaargemaakt voor een nieuwe dag. Maar dat de stad leeft vind ik op dit moment eigenlijk maar irritant, kennen deze mensen het fenomeen uitslapen niet? Zelfs niet op de zaterdag, dat theoretisch hier een zondag is, als in:  zondag, de tweede dag van het weekend (vrijdag is hier namelijk vrij, want hun heilige dag) en dus de dag dat je niets hoeft, je hobby beoefent, je krantje leest en ’s avonds bij oma gaat eten?

Want zoals ik al zei voel ik me klote, heb ik pijn en ben ik ook nog eens misselijk. En misselijk zijn is nog erger dan pijn, het zeurt, het pest je door te komen en te gaan en het maakt me licht ontvlambaar, de arme CNG chauffeur! Hij kan er per slot van rekening niets aan doen dat de snelste weg naar het station door allemaal kleine straatjes is, met groentekraampjes links, kledingstalletjes rechts, midden op straat stoelen en een spiegel als geïmproviseerde kapsalon en normaal heel grappig, maar nu heel vies, slagerijtjes waar plassen bloed, de darmen, de hersenen en nog wat ondefinieerbare delen liggen van de nog geen half uur geleden geslachte koe. Echt relaxt zo vroeg in de morgen en als je misselijk en dus licht ontvlambaar bent. Maar een geluk bij een ongeluk voor de CNG driver, want zo goed bangla spreek ik ook weer niet om hem in het bangla uit te maken voor van alles en nog wat en dus legt hij mijn Nederlandse opmerkingen rustig naast zich neer. Want naast het feit dat hij er niets van begrijpt,  heeft hij een blanke vrouw met tassen achter in z’n karretje en dat betekent voor hem dat hij in principe de rest van de ochtend niet meer hoeft te werken.

Als buitenlander ben je namelijk soort van verplicht om hier het dubbele dan wel niet het tienvoudige te betalen van wat een bengaal doet. Dit hangt natuurlijk van de prijs, de chauffeur/verkoper en je onderhandelingsbekwaamheid af, maar meer dan de locals is wel zo aardig. En zeg nou zelf, als ik moeilijk ga doen over 20 cent bevestig ik wel heel erg dat ik uit Nederland en ook nog eens uit Den Haag kom. En daarbij komt ook nog eens dat ik van Meneer Chappie (bijnaam van mijn eco leraar) heb geleerd dat je een economie van een land kan stimuleren door te investeren en te consumeren, het zogenaamde conjunctuureffect, ookwel geld moet rollen! Én iedereen die mij veilig ergens aflevert gun ik best wat extra’s. Dus aangekomen op het station (toch ook wel weer jammer, want ik zat zo lekker) betaal ik de man zijn halve dagloon en zoek ik een mannetje uit (nouja eigenlijk dringt hij zich op) die mijn tas draagt.

Inmiddels kwart over acht en ik kijk op de borden met de vertrektijden. Bengaalse tekens! Tja, daar word ik dus niet echt wijzer van, dan maar vragen. Dus als een Turkse vrouw (zo mag ik me nu toch een beetje noemen met m’n Turkse scharrel) die al jaren in NL woont (sorry niet aardig, maar wel waar)  vraag ik aan een mannetje met een uniform aan:  “Khotai train Parbatipur?” en ik wijs met mijn vingers naar mijn pols waar normaal een horloge zou zitten. Wat ik eigenlijk vraag is: “ Waar trein Parbatipur?”, maar wat ik bedoel is: “Waar en hoe laat trein Parbatipur?”

Ik weet niet of hij me nou begrijpt of niet, maar hij geeft antwoord met een reeks onverstaanbare klanken, wijst naar het nummer 8 op het bord, zegt 4, nog iets van 9 en ik hoor ook nog ergens 10… uuuuh shit spreekt er iemand Engels?

Opeens komt er een man aanlopen met een Punjabi aan (zo’n lange jurk), zo’n grappig lelijk gehaakt wit petje op en een baard. Normaal vind ik deze mannen nooit zo leuk, omdat ze altijd zo boos kijken, zo van “Rot op westers, onrein, zondigend en vrij meisje, jij hoort thuis te zitten, getrouwd te zijn, te koken, je man te behagen en kinderen te werpen!” Maar deze man vraagt vriendelijk in het gebroken engels of hij me kan helpen. Yes! Weg met mijn vooroordeel! Hij zegt dat de trein om tien voor tien vetrekt en loopt met me mee naar een bankje op het perron. We gaan zitten en zoals alle bengalen stelt ook hij als eerste vraag: “What is the name of your country please?

“Holland”

“Acha” (oke) en opeens vraagt hij “You help me pisa?”

“Sorry?”

“You help me pisa your country?”

“You want a pizza?” vraag ik verbaasd, want welke bengaal wil nou om half negen ‘s ochtends een pizza?

“Yes, your country pisa!”

“But Italy is famous of the pisa, not Holland.”

“But you friends ambassy help me pisa?”

“Oo, you want a visa for Holland?”

“Yes, you friend help me”

“Well, so sorry, but I can not help you… government…!”

“Acha, always stupid government!”

Ik begin te lachen, ja ik begrijp wel dat je dat zegt als je hier vastzit met jouw corrupte government!

-wordt vervolgd-

MAYBE kan je volgende keer niet zo behulpzaam zijn en me MAYBE gewoon zeggen dat je het MAYBE niet weet, dan vraag ik een ander die het MAYBE wél weet, zodat ik ZEKER niet in de bagger beland, Donhobhad (bedankt) !